Phishing, spoofing, hulpvraagfraude zijn vormen van online criminaliteit die steeds vaker voorkomen. Hieronder leggen we de begrippen kort uit en geven aan waar u op moet letten. Ook zijn er diverse webinars beschikbaar. 

Phishing

Stelt u zich voor…
Zondagavond, tijd om uw mail te bekijken. Drie reclamemailtjes, maar ook een mail van de bank. Die laatste is natuurlijk belangrijk, dus u klikt hem direct open. In de mail staat dat u een betalingsachterstand hebt en snel moet betalen om een boete te voorkomen. Dat kan door in te loggen via de link in de mail. Wat vreemd, u betaalt toch altijd alles netjes? Toch maar even klikken en inloggen om te kijken. En voor u het weet is uw geld weg… opgelicht!

Bovenstaande manier om gegevens te achterhalen heet phishing.

Waar moet u op letten?

• Klik nooit op een link van een mail die u niet vertrouwt
• Download nooit een bijlage;
• Twijfel? Bel dan de organisatie waar het om gaat, zoals de bank. Zoek daarvoor zelf het telefoonnummer op;
• Gaat het om geld of belangrijke gegevens? Is er haast bij? Let op! Eerst checken, dan klikken. Via de Fraudehelpdesk kunt u de e-mail controleren.

Bent u toch slachtoffer geworden?

• Meld het onmiddellijk bij uw bank;
• Doe altijd aangifte bij de politie;
• Meld het bericht - ook als u er niet in bent getrapt - bij de Fraudehelpdesk.

Webinar: Phishing

(klik op het driehoekje om de film te starten. Wilt u de film op groter scherm bekijken klik dan rechtsonder (naast het YouTube) op het vierkantje. De film zal dan op het volledige scherm weergegeven worden).

Spoofing

Stelt u zich voor…
De telefoon gaat. Op het scherm staat dat het de bank is. Natuurlijk neemt u snel op. De bankmedewerker stelt zichzelf voor, maar komt snel ter zake. Er is een hack gaande! Criminelen kunnen bij uw geld. Maar u hoeft niet ongerust te zijn: de bankmedewerker helpt om uw geld veilig te stellen. U moet even inloggen bij internetbankieren en al het geld op de rekening overmaken naar een veilige rekening. Op die manier kunnen de criminelen niet meer bij uw geld. Maar.. u ook niet. Ineens is uw geld weg en het dringt langzaam tot u door: ik ben opgelicht.

Bovenstaande manier om gegevens te achterhalen heet spoofing. Spoofing betekent 'nabootsen'. Een oplichter kan zich telefonisch voordoen als iemand van uw bank. Het telefoonnummer is gemanipuleerd, waardoor op uw telefoon echt het telefoonnummer van uw bank verschijnt. De oplichter zegt dat er wat mis is met uw betaalrekening of bankaccount. Hij vraagt u om geld over te maken naar een zogenaamde kluisrekening of veilige rekening. Ook vraagt hij soms om privégegevens of inloggegevens.

Waar moet u op letten?

• Ben alert: Banken vragen nooit om geld over te maken naar een andere rekening.
• Ben alert: Banken vragen nooit om persoonlijke gegevens.
• Daarom: Verbreek de verbinding als u het niet vertrouwt.
• Zoek zelf het telefoonnummer op van de instantie of van de bank en doe navraag.

Bent u toch slachtoffer geworden?

• Meld het onmiddellijk bij uw bank;
• Doe altijd aangifte bij de politie;
• Meld het bericht - ook als u er niet in bent getrapt - bij de Fraudehelpdesk.

Hulpvraagfraude (via WhatsApp)

Stelt u zich voor…
U zit net lekker aan een kop koffie als er een berichtje binnenkomt van uw kleinzoon. Hij heeft blijkbaar een nieuw nummer. Heeft die jongen nu alweer een nieuwe telefoon? U reageert met een duimpje. De koffie is net op als er nog een berichtje binnenkomt: uw kleinzoon heeft een probleem en heeft meteen geld nodig om de huur te kunnen betalen. Hij betaalt het morgen direct terug, want dan wordt zijn salaris gestort. Wat gek, normaal gesproken heeft uw kleinzoon nooit geldproblemen. Natuurlijk wilt u uw kleinzoon helpen, dus u maakt het geld over. Later die dag belt hij op voor een praatje. Als u vraagt of het is gelukt met de huur, blijkt dat uw kleinzoon helemaal geen geld nodig had. Het nieuwe nummer was niet van hem, maar van iemand anders. En zo bent u ineens opgelicht.

Internetcriminelen proberen op allerlei manieren – zoals hulpvraagfraude - aan geld te komen.

Bij hulpvraagfraude doet een oplichter zich dus voor als een bekende via bijvoorbeeld WhatsApp. U wordt gevraagd om snel te helpen door geld over te maken of te klikken op een betaalverzoek. Vaak staat in het eerste bericht dat de ‘bekende’ een nieuw nummer heeft, maar soms wordt zelfs het echte WhatsApp-account gebruikt van de persoon die u kent. Vertrouw zo’n bericht nooit zomaar!

Waar moet u op letten?

• Maak nooit zomaar geld over zonder dat u iemand daadwerkelijk hebt gesproken of gebeld. Controleer altijd rechtstreeks bij de bekende door zijn/haar oude nummer te bellen. Niet gebeld = geen geld!
• Plaats uw telefoonnummer nooit openbaar op social media, websites of online handelsplatformen (bijvoorbeeld Marktplaats);
• U kunt voor een WhatsApp-account twee-staps-verificatie instellen. Dat is een extra beveiliging waarbij u na het invullen van een gebruikersnaam en wachtwoord op een tweede manier moet bevestigen dat u het echt zelf bent.

Bent u toch slachtoffer geworden?

• Meld het onmiddellijk bij uw bank (ook bij een poging) om het rekeningnummer van de oplichter te laten blokkeren en zo andere slachtoffers te voorkomen;
• Doe altijd aangifte bij de politie (ook bij een poging). Dit kan ook digitaal. Maak een bestandje aan van het WhatsApp gesprek, zodat u die bij de aangifte kunt voegen;
• Meld het bericht – ook als u er niet in bent getrapt - bij de Fraudehelpdesk.

Webinar: Hulpvraagfraude

(klik op het driehoekje om de film te starten. Wilt u de film op groter scherm bekijken klik dan rechtsonder (naast het YouTube) op het vierkantje. De film zal dan op het volledige scherm weergegeven worden).

In onderstaande webinars worden "meekijken bij pinnen" en "babbeltrucs" uitgebreid behandeld.

(klik op het driehoekje om de film te starten. Wilt u de film op groter scherm bekijken klik dan rechtsonder (naast het YouTube) op het vierkantje. De film zal dan op het volledige scherm weergegeven worden).

Webinar: Meekijken bij pinnen

Webinar: Babbeltrucs

Wilt u de informatie rustig nalezen? Download dan hier de brochure. Kijk voor meer tips en informatie op www.maakhetzeniettemakkelijk.nl

bron: Ministerie van Justitie en Veiligheid